Բրիտանական Portishead խումբը 1990-ականների սկզբին ստեղծեց յուրօրինակ երաժշտական շարժում: Խումբը վարպետորեն համատեղեց լո-ֆայ գեղագիտությունը խորը ջազային տարրերի հետ: Երաժիշտները ակտիվորեն համատեղեցին մելանխոլիկ միջավայրի երաժշտությունը դասական քուլ ջազի հետ: Կենդանի գործիքները ներդաշնակորեն միահյուսվեցին անալոգային սինթեզատորների հնչյունների հետ:
Սակայն մամուլը շուտով նոր տերմին ստեղծեց այս ավանգարդային հնչողության համար։ Լրագրողներն ու քննադատները սկսեցին խմբի աշխատանքը անվանել թրիփ-հոփ։ Խմբի անդամներն իրենք միշտ բացահայտորեն դեմ էին ցանկացած պիտակավորմանը։ Երաժիշտները մեկ կոնկրետ ժանրի սահմանափակումները չափազանց սահմանափակող էին համարում իրենց արվեստի համար։
Բրիստոլի երևույթի ծնունդը և Ջեֆ Բարոուի առաջին քայլերը
Նոր երաժշտական խումբը պաշտոնապես ձևավորվել է 1991 թվականին Մեծ Բրիտանիայում: Երաժիշտները որպես իրենց բազա ընտրել են Բրիստոլ նավահանգստային քաղաքը: Նախագծի սկզբնական անվանումը՝ Պորտիսհեդ, ունի խիստ աշխարհագրական ծագում: Խումբն անվանակոչվել է մոտակա ափամերձ մի քաղաքի անունով:
Խմբի հիմնադիր անդամներից մեկը մանկությունն անցկացրել է այս հանգիստ գավառական վայրում։ Հայտնի երաժիշտ Ջեֆ Բարոուն իր պատանեկության տարիներն անցկացրել է այնտեղ։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է խոշոր մշակութային կենտրոն։ Տասնութ տարեկանում նա սկսել է հարվածային գործիքներ նվագել տարբեր երիտասարդական խմբերում։
Այնուամենայնիվ, տաղանդավոր երիտասարդը արագորեն իր տեղը գտավ տեղական առաջատար երաժշտական ասպարեզում: Շուտով Ջեֆ Բարոուն աշխատանքի անցավ հայտնի Coach House Studios-ում: Երիտասարդ մասնագետը հաջողությամբ տիրապետեց հնչյունային ինժեների և հնչյունային պրոդյուսերի մասնագիտություններին: Նա իր ամենօրյա ժամանակն անցկացնում էր բարդ միքսերի և ուրիշների թրեքերի գործիքավորման վրա աշխատելով:
Ստուդիայում Ջեֆ Բարոուն հանդիպեց Massive Attack խմբի լեգենդար երաժիշտների հետ։ Այնուհետև երիտասարդ պրոդյուսերը սկսեց համագործակցել հայտնի արտիստ Թրիքիի հետ։ Նա ստեղծեց հիանալի թրեք հայտնի շվեդ երգչուհի Նենեհ Չերիի համար։ Երաժիշտը նաև բարձրորակ ռեմիքսներ ստեղծեց հայտնի Depeche Mode և Primal Scream խմբերի համար։
Ճակատագրական հանդիպում պանդոկում և Բրիստոլի մշակութային կաթսան
Մի օր Ջեֆ Բարոուն պատահաբար մտավ մի սովորական անգլիական պանդոկ։ Երաժիշտը այնտեղ լսեց անհավանական կանացի ձայն։ Բեմի վրա գտնվող անծանոթը հուզիչ կերպով կատարում էր Ջենիս Ջոփլինի հայտնի երգերը։ Նրա երգեցողությունը անմիջապես գրավեց փորձառու պրոդյուսերին։
Բարի տաղանդավոր վոկալիստը պարզվեց, որ երիտասարդ կին է՝ Բեթ Գիբոնս անունով։ Նա մեծացել է ծնողների հետ մի հեռավոր անգլիական ֆերմայում։ Քսաներկու տարեկանում Բեթ Գիբոնսը վճռականորեն որոշել էր դառնալ պրոֆեսիոնալ երգչուհի։ Սակայն, իր երազանքն իրականացնելու համար, այս գավառական աղջիկը պետք է հաջողակ ուղևորություն կատարեր դեպի Բրիստոլ։
Նոր խմբի երրորդ կարևոր անդամը փորձառու կիթառահար Ադրիան Ատլին էր։ Խմբի յուրաքանչյուր անդամ իր հետ բերեց իր յուրահատուկ ծագումը։ Այսպիսով, երեք բոլորովին տարբեր բրիտանացի երաժիշտներ միավորեցին իրենց ստեղծագործական ջանքերը։ Նույն ժամանակահատվածում քաղաքում զարգանում էր յուրօրինակ անդերգրաունդ տեսարան։
1980-ականներին Բրիստոլի նավահանգստային քաղաքը ողջունում էր աշխարհի տարբեր ծայրերից եկած ներգաղթյալներին: Այս նորեկները իրենց բարդ զգացմունքներն արտահայտում էին ժամանակակից փողոցային արվեստի միջոցով: Հենց այս բազմամշակութային մթնոլորտում էր, որ անդերգրաունդ նկարիչ Բենքսին առաջին անգամ հայտնի դարձավ: Քաղաքում բացվեցին բազմաթիվ երաժշտական բարեր՝ միջազգային փառատոներ անցկացնելու համար:
Բրիստոլի հնչողության ծնունդը և Պորտիսհեդի առաջին փորձերը
Այս յուրահատուկ երիտասարդական միջավայրում անընդհատ խառնվում էին տարբեր երաժշտական ժանրեր։ Տեղացի երաժիշտները ակտիվորեն համատեղում էին ռեգգիի, հիփ-հոփի, ջազի, փանկի և ռոքի տարրերը։ Աստիճանաբար ի հայտ եկավ քաղաքի հայտնի Բրիստոլի հնչողությունը։ Այս ոճը առանձնանում էր յուրահատուկ մելամաղձությամբ, մռայլությամբ և խորը, պայծառ հոգևորությամբ։
Այս ստեղծագործական մթնոլորտում Ջեֆ Բարոուն և Բեթ Գիբբոնսը սկսեցին միասին աշխատել: Ջեֆը ստանձնեց նախագծի գլխավոր կոմպոզիտորի և գործիքավորողի դերը: Բեթը գրեց հոգեհարազատ տեքստերը և կատարեց վոկալը: Այնուհետև զույգը որոշեց աշխարհին ներկայացնել իրենց առաջին աշխատանքները:
Սակայն երաժիշտները իրենց ճանապարհորդությունը չսկսեցին ստանդարտ ստուդիական ալբոմով։ Ստեղծագործական զույգը անկախ կերպով նկարահանեց լիամետրաժ կարճամետրաժ օրիգինալ ֆիլմ՝ «Սպանել մեռյալին»։ Զույգը գրեց ֆիլմի ամբողջ սաունդթրեքը։ Հենց այս ֆիլմում է առաջին անգամ հնչել ապագա հիթը՝ «Sour Times»-ը։
Ֆիլմի սյուժեն մռայլ սիրավեպ և լրտեսական պատմություն էր՝ դասական արտ-հաուսի ոճով: Ջեֆ Բարոուն և Բեթ Գիբոնսը անձամբ խաղացել են գլխավոր դերերը նրանց կինոնախագծում: Երաժիշտները արտաքին պրոֆեսիոնալ դերասանների ներգրավումը համարել են բացարձակապես ավելորդ: Այսպիսով, անսովոր կարճամետրաժ ֆիլմը լուրջ ուշադրություն է գրավել բրիտանական խոշորագույն Go! Records լեյբլի ներկայացուցիչների կողմից:
Դամիի և Պորտիսհեդի նոր թիմի անդամների ձևավորումը
Լեգենդար խմբի դեբյուտային ալբոմը, որը պարզապես կոչվում էր «Dummy», ներառում էր տասնմեկ օրիգինալ կոմպոզիցիաներ: Երգացանկում ներառված էին այնպիսի հայտնի երգեր, ինչպիսիք են՝ «Mysterons», «Sour Times», «Strangers» և «It Could Be Sweet»: Այնուհետև ունկնդիրները վայելեցին այնպիսի երգեր, ինչպիսիք են՝ «Wandering Star», «It's A Fire», «Numb» և «Roads»: Ալբոմն ավարտվեց այնպիսի մթնոլորտային ձայնագրություններով, ինչպիսիք են՝ «Pedestal», «Biscuit» և «Glory Box»:
Այս վճռորոշ պահին տաղանդավոր ջազ կիթառահար Ադրիան Ատլին պաշտոնապես միացավ խմբին։ Փորձառու երաժիշտը շուտով դարձավ Բրիստոլի նախագծի երրորդ մշտական անդամը։ Ավելին, հնչյունային ինժեներ Դեյվ Մաքդոնալդը նշանակալի ներդրում ունեցավ ձայնագրման գործընթացում։ Խումբը երկարատև ձայնագրություններ անցկացրեց նրա անձնական ձայնագրման ստուդիայում՝ State of the Art-ում։
Մինչև խմբին միանալը, Ադրիան Ատլին աշխատել էր բազմաթիվ հայտնի ջազ արտիստների հետ։ Կիթառահարը հաջողությամբ համագործակցել էր լեգենդար ամերիկացի թմբկահար Արթուր Բլեյքիի հետ։ Այնուհետև նա օգնել է ձայնագրել երգեր հայտնի ջազ դաշնակահար Ջոն Փեթթոնի համար։ Այսպիսով, նոր անդամը խմբին բերեց պրոֆեսիոնալ համերգային հարուստ փորձ։
Ադրիան Ատլին երաժշտական աշխարհում լայնորեն հայտնի էր նաև իր յուրօրինակ անձնական հավաքածուով։ Կիթառահարը տարիներ շարունակ հավաքել է հազվագյուտ վինտաժային երաժշտական գործիքներ և հնաոճ ձայնային սարքավորումներ։ Սակայն Portishead-ի անդամները չափազանց ամաչկոտ և մեկուսացված մարդիկ են եղել։ Երաժիշտները միշտ անկեղծորեն չեն սիրել իրենց աշխատանքի շուրջ ավելորդ հրապարակայնությունը։
Գաղտագողի մարքեթինգը և Portishead-ի հիթ-շքերթներում բարձրանալու հաջողությունը
Բրիտանացի արտիստները կտրականապես հրաժարվեցին խոշոր երաժշտական հրատարակություններին ստանդարտ հարցազրույցներ տալուց: Go! Records-ի ղեկավարությունը ստիպված էր փնտրել իրենց նոր նյութը գովազդելու այլընտրանքային մեթոդներ: Լեյբլի անձնակազմը որոշեց մոտենալ հանելուկային խմբի գովազդին բոլորովին այլ տեսանկյունից: Նրանք արագ պատրաստեցին և թողարկեցին մի քանի շատ անսովոր և տարօրինակ տեսահոլովակներ:
Այս ինքնատիպ տեսողական մոտեցումը անմիջապես լայն հետաքրքրություն առաջացրեց բարձրակարգ լսարանի շրջանում: Արդյունքում, Բրիստոլի խմբի գլխավոր դեբյուտը պատշաճ կերպով ճանաչվեց հեղինակավոր երաժշտական մամուլի կողմից, երբ մոտեցավ 1994 թվականը: Portishead-ի ինքնատիպ երգերը արագորեն սկսեցին գլխավորել հիմնական ազգային չարթերը: Այնուհետև, ամերիկյան հայտնի MTV հեռուստաալիքը սկսեց ակտիվորեն ցուցադրել «Sour Times» սինգլը:
Այս ցնցող հեռուստատեսային հաջողությունից հետո պրոդյուսերները անմիջապես թողարկեցին ալբոմը մեծ տպաքանակով: Հայտնի համաշխարհային Rolling Stone ամսագիրը պաշտոնապես Dummy-ն անվանեց տարվա ամենակարևոր երաժշտական իրադարձությունը: Խմբի երգերը հնչեցին բոլոր նորաձև եվրոպական ռադիոկայաններով: Երաժշտական քննադատները Բրիստոլի եռյակի համար կանխատեսեցին երկար և հաջողակ կարիերա:
Այսպիսով, խմբի մամուլից գաղտնիությունը միայն խթանեց ավելի լայն լսարանի հետաքրքրությունը։ Ալբոմի մռայլ, բայց հոգևոր մթնոլորտը գրավեց միլիոնավոր ունկնդիրների ամբողջ աշխարհում։ Խմբի դեբյուտային ալբոմը հետագայում ձեռք բերեց էլեկտրոնային երաժշտության պաշտամունքային դասականի կարգավիճակ։ Խումբը անմիջապես դարձավ նոր ավանգարդ բրիտանական հնչողության առաջատար ձայնը։
Նոր երաժշտական հորիզոններ և հաղթական վերադարձ
Հեղինակավոր Mercury Music Prize մրցանակը շահելուց հետո, նրանց հաջորդ ալբոմի վրա աշխատանքները լրջորեն սկսվեցին: Խմբի երկար սպասված երկրորդ ստուդիական ալբոմը պաշտոնապես թողարկվեց 1997 թվականին: Երաժիշտները որոշեցին իրենց նոր, լուրջ աշխատանքին տալ «Portishead» համառոտ անվանումը: Նոր մելանխոլիկ կոմպոզիցիաները ակնթարթորեն գրավեցին աշխարհի ավելի լայն լսարանի սրտերը:
Լսողները կրկին հիացած էին փորձառու բրիտանացի կիթառահար Ադրիան Ատլիի անհավանական կատարմամբ: Վոկալիստ Բեթ Գիբոնսի գրավիչ և խորը ձայնը նույնպես կարևոր դեր խաղաց: Ազդեցիկ երաժշտական քննադատները ոգևորությամբ գովաբանեցին երգչին՝ որպես էլեկտրոնային երաժշտության ժամանակակից Բիլլի Հոլիդեյի: Խմբի փորձարարական հնչողությունը դարձել է ավելի հասուն, բարդ և կինեմատոգրաֆիկ:
Այնուհետև երաժիշտները որոշեցին զգալիորեն ընդլայնել գործիքավորումը, որին սովոր էին ձայնագրություններում: Ջոն Քորնիկի խորը հնչողությամբ տրոմբոնը առաջին անգամ հայտնվեց խմբի նոր ստուդիական ձայնագրություններում: Լսողները լսեցին նաև Ստյուարտ Քուփերի դասական ջութակը, Ջոն Բեգգոթի երգեհոնը և դաշնամուրը: Հայտնի կատարողներ Էնդի Հեյգը, Բեն Վագհորնը և Ջոն Քորնիկը հիանալի կերպով ձայնագրեցին փողային մասերը:
Երկրորդ ալբոմը չափազանց լավ ընդունվեց առաջատար միջազգային քննադատների և լրագրողների կողմից։ Հաջող թողարկումից կարճ ժամանակ անց խումբը մեկնեց մեծ համերգային շրջագայության։ Նրանք համերգներ տվեցին Մեծ Բրիտանիայի, Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների բազմաթիվ քաղաքներում։ Այսպիսով, Բրիստոլի խումբը ամրապնդեց իր կարգավիճակը որպես համաշխարհային այլընտրանքային երաժշտության աստղ։
Նույնանուն ալբոմի երգերի ամբողջական ցանկը
Portishead-ի երկրորդ ալբոմը բաղկացած էր տասնմեկ օրիգինալ և խորը մթնոլորտային երգերից: Այս բարդ երաժշտական թողարկումը սկսվեց հզոր և մռայլ «Cowboys» կոմպոզիցիայով: Այնուհետև ունկնդիրներին ներկայացվեցին հայտնի «All Mine», «Undenied» և «Half Day Closing» երգերը: Յուրաքանչյուր երգ առանձնանում էր յուրահատուկ գործիքավորմամբ և խորը դրամատիկ վոկալով:
Ալբոմի երգացանկի երկրորդ կեսը բացվեց մելանխոլիկ և հետապնդող «Over» և «Humming» ստեղծագործություններով: Դրան հաջորդեցին նույնքան հրապուրիչ և հուզիչ ստուդիական ձայնագրությունները՝ «Mourning Air» և «Seven Months»: Այս երգերում երաժիշտները վարպետորեն համատեղել են կենդանի գործիքները էլեկտրոնային սեմփլերի հետ: Պարզ, կարճ երաժշտական արտահայտությունները ստեղծել են եզակի, հիպնոսային ազդեցություն:
1997 թվականի պաշտամունքային ալբոմն ավարտվեց երեք արտիստիկորեն հզոր ստեղծագործություններով։ Հանդիսատեսը բարձր գնահատեց «Only You» և «Elysium» էլեկտրոնային երգերի բնօրինակները։ Ալբոմի եզրափակիչը «Western Eyes» անվամբ գեղեցիկ ստեղծագործությունն էր։ Սակայն խմբի 1990-ականների համերգային և ստուդիական գործունեությունը դրանով չավարտվեց։
Բրիտանական խումբը շարունակեց ակտիվորեն զարգացնել իր ստորգետնյա ոճը ստուդիայում։ Երաժիշտները ստեղծեցին յուրահատուկ կենդանի գործիքավորումներ իրենց հին և նոր երգերի համար։ Այս ժամանակահատվածում խմբի ելույթները առանձնանում էին իրենց անհավանական հուզական ինտենսիվությամբ և կոնցեպտուալ տեսողականությամբ։ Այս ձայնագրությունները հետագայում դարձան իրենց ժամանակի բարձրորակ կենդանի էլեկտրոնային երաժշտության իսկական չափանիշ։
1998 թվականին Portishead-ը ձայնագրեց նոր ալբոմ՝ Pnyc։ Այս ալբոմը կենդանի ալբոմ է, որը կազմված է Եվրոպայի և Ամերիկայի տարբեր քաղաքներից խմբի կատարումների ձայնագրություններից։ Այստեղ հայտնվում է երաժիշտների լարային և փողային խումբը։ Նոր ձայնագրությունների ձայնի մասշտաբն ու զգայականությունը հիացնում են երաժշտասերներին։ Ալբոմը դառնում է անկասկած հաջողություն և հաջողություն։
Երկար լռություն և Երրորդի երկար սպասված վերադարձը
Այս հայտնի բրիտանական խմբի անդամները միշտ հայտնի են եղել իրենց բացառիկ ստեղծագործական պերֆեկցիոնիզմով։ Նրանք չափազանց մանրակրկիտ էին յուրաքանչյուր նոր երգի ձայնագրման ժամանակ։ Այդ պատճառով խումբը նոր նյութ չթողարկեց մինչև 2008 թվականը։ Այնուամենայնիվ, լեգենդար Բրիստոլի խմբի հավատարիմ երկրպագուները վերջապես ձեռք բերեցին նոր թողարկում։
Խմբի երկար սպասված նոր ստուդիական ալբոմը ստացել է պարզ թվային անվանումը՝ «Երրորդ»։ Երաժիշտները այս փորձարարական ալբոմում ներառել են տասնմեկ օրիգինալ կոմպոզիցիա։ Ալբոմը սկսվել է խորը մռայլ և մթնոլորտային «Silence», «Hunter» և «Nylon Smile» երգերով։ Այնուհետև ունկնդիրները վայելել են ավելի խորը ստեղծագործություններ՝ «The Rip» և «Plastic»։
Ալբոմի երկրորդ կեսում ներառված էին նույնքան հզոր ձայնագրություններ «We Carry On», «Deep Water» և «Machine Gun» ալբոմներից: Վերջին կեսում ներառված էին գրավիչ էլեկտրոնային ստեղծագործություններ «Small», «Magic Doors» և «Threads» ալբոմներից: Մամուլը ոգևորությամբ ողջունեց այս անսպասելի թողարկումը խմբի երկարատև ընդմիջումից հետո: Խմբի վերափոխված հնչողությունը դարձավ ավելի կոպիտ, ծանր և ավելի ավանգարդ:
Բրիստոլի եռյակի հաջողակ կարիերան հետագայում շարունակվեց բացառապես մեծածավալ կենդանի ելույթներով։ Երաժիշտները լայնածավալ շրջագայություններով հանդես եկան ամբողջ աշխարհում մինչև 2015 թվականը։ Սակայն այս ընթացքում նախագիծը նոր ստուդիական ալբոմներ չթողարկեց։ Այսպիսով, խումբը կրկին նահանջեց ստվեր՝ փնտրելով նոր, եզակի երաժշտական ոգեշնչում։
Ժամանակակից դարաշրջանը և հազվագյուտ բարեգործական եկամուտները
Լեգենդար Բրիստոլի եռյակի անդամները վերջին տասնամյակում պահպանել են խիստ մեկուսացված ապրելակերպ։ Խումբը պաշտոնապես չի հայտարարել իրենց լուծարման մասին, բայց երաժիշտները կենտրոնացել են իրենց անհատական ստեղծագործական ձգտումների վրա։ Հայտնի ձայնային պրոդյուսեր Ջեֆ Բարոուն ակտիվորեն ստեղծում է բարձրորակ կինեմատոգրաֆիկ սաունդթրեքներ։ Հայտնի վոկալիստ Բեթ Գիբոնսը 2024 թվականին հաջողությամբ ձայնագրել է իր դեբյուտային անհատական ալբոմը՝ «Lives Outgrown»-ը։ Կիթառահար Ադրիան Ատլին նաև պարբերաբար համագործակցում է տարբեր ավանգարդ բրիտանացի արտիստների հետ ստուդիական ձայնագրությունների վրա։

Այնուամենայնիվ, պաշտամունքային խումբը պարբերաբար վերամիավորվում է կարևոր համաշխարհային մարդասիրական նախաձեռնությունների համար: 2022 թվականի մայիսին երաժիշտները յոթ տարվա ընթացքում առաջին անգամ բեմ բարձրացան: Խումբը կարճատև հատուկ համերգով հանդես եկավ Բրիստոլի O2 Academy-ում: Այս բարեգործական միջոցառումն ամբողջությամբ կազմակերպվել էր War Child UK հայտնի բարեգործական կազմակերպության կողմից: Տոմսերի վաճառքից ստացված ողջ հասույթը նվիրաբերվել է տուժած փախստականներին օգնելու համար:
Այնուհետև, 2023 թվականին, արտիստները որոշեցին ուրախացնել իրենց նվիրված երկրպագուներին արխիվային թողարկմամբ: Խումբը պաշտոնապես վերաթողարկեց հայտնի Roseland NYC Live համերգային ալբոմը՝ ընդլայնված տարբերակով: Երաժիշտները ուշադիր վերականգնել են հին աուդիոթրեքերը և ավելացրել ալբոմից նախկինում կտրված երգեր: Այս անսպասելի նվերը իսկական նոստալգիայի ալիք առաջացրեց համաշխարհային երաժշտական մամուլում: Քննադատները կրկին սկսեցին ակտիվորեն քննարկել թրիփ-հոփ ժանրի գլխավոր ռահվիրաների նշանակալի պատմական ժառանգությունը:
2025 թվականի սեպտեմբերին եռյակը կրկին միավորեց ուժերը լայնածավալ նախագծի համար։ Լեգենդար բրիտանացի կոմպոզիտոր Բրայան Էնոն հրավիրեց բրիստոլցիներին մասնակցելու «Միասին Պաղեստինի համար» բարեգործական համերգին։ Խումբը ձայնագրեց բացառիկ սև-սպիտակ ստուդիական տեսահոլովակ՝ լարային քառյակի մասնակցությամբ։ Երաժիշտները Ուեմբլի Արենայում հեռարձակման համար ներկայացրեցին իրենց պաշտամունքային «Ճանապարհներ» ստեղծագործության հուզիչ կատարումը։ Այս կերպ խումբը շարունակում է օգտագործել իր ազդեցությունը բացառապես կարևոր մարդասիրական առաքելություններին աջակցելու համար։



